Книгата „The Nord Stream Conspiracy“ на новинарот Бојан Панчевски влезе во конкуренција за една од најпрестижните британски награди за документарна литература – Baillie Gifford Prize for Non-Fiction.
Организаторите ја објавија долгата листа со 13 дела за 2026 година, а меѓу избраните е и книгата на Панчевски, објавена во јуни годинава од Cornerstone / Hutchinson Heinemann.
На успехот на Панчевски внимание му посвети и пратеникот Антонијо Милошоски, кој ја сподели информацијата на својот профил на X.
„Оваа година, заедно со други 12 автори, во трка за престижната награда ‘The Baillie Gifford Prize’ за документарна/стручна литература е и книгата ‘The Nord Stream Conspiracy – Заговорот за Северен поток’ од Бојан Панчевски, дописник на WSJ од Берлин“, напиша Милошоски.
Во центарот на книгата е настанот од септември 2022 година, кога скандинавските сеизмолози регистрираа силни подводни потреси во Балтичкото Море. Наскоро стана јасно дека не станува збор за земјотрес или вулканска активност, туку за серија експлозии што тешко ги оштетија гасоводите „Северен поток“.
Станува збор за инфраструктура вредна околу 20 милијарди долари, изградена за транспорт на руски природен гас до Европа под Балтичкото Море. Експлозиите се случија само неколку месеци по почетокот на руската инвазија врз Украина, во момент кога енергетската зависност на Европа од Русија веќе беше едно од централните геополитички прашања.
Саботажата предизвика дополнителен потрес на европскиот енергетски пазар и отвори истрага што ги оптовари и односите меѓу сојузниците во НАТО.
Но најголемото прашање остана – кој го разнесе „Северен поток“?
Токму околу него Панчевски ја гради својата книга.
Меѓу теориите што со години ја следат приказната се вмешаност на американските разузнавачки структури, руска операција во рамките на пошироката конфронтација со Западот, но и други сценарија поврзани со војната во Украина.
Во „The Nord Stream Conspiracy: The Inside Story of the Explosions That Shook the World“, Панчевски се обидува да ја реконструира операцијата врз основа на повеќегодишно новинарско истражување и директен пристап до клучни луѓе поврзани со случајот.
Според официјалниот опис на книгата, авторот разговарал со луѓе вклучени во саботажата, со истражители и со високи разузнавачки извори, обидувајќи се да ја открие вистинската приказна зад експлозиите и нивните политички последици.
Книгата има 336 страници и првпат беше објавена во јуни 2026 година.
Панчевски е главен европски политички дописник на The Wall Street Journal и со години известува за европската политика, безбедноста и геополитичките процеси. Токму долгогодишното следење на истрагата за „Северен поток“ е основата врз која е создадена книгата.
Baillie Gifford Prize се доделува за најдобри дела од областа на документарната литература на англиски јазик и важи за едно од најзначајните признанија во оваа категорија.
Годинава Панчевски е еден од 13-те автори кои ја поминаа првата селекција. Следува изборот на кратката листа, по што ќе биде познато дали „The Nord Stream Conspiracy“ ќе продолжи во потесната трка за наградата.
Влегувањето на долгата листа, сепак, веќе ѝ носи значајно меѓународно признание на книгата која се занимава со случај што четири години подоцна продолжува да предизвикува политички, безбедносни и разузнавачки контроверзии.
Од експлозиите на дното на Балтичкото Море до истрагите и сомнежите што стигнаа до највисоките нивоа на западната политика – Панчевски во „The Nord Stream Conspiracy“ се обидува да одговори на прашањето што од септември 2022 година останува во центарот на целата приказна:
Кој го разнесе „Северен поток“ – и зошто?
