Вестите за големи кражби на податоци станаа дел од секојдневието.
Доволно е неколку дена да се следат медиумите за да се наиде на извештај за упад во базата на податоци на некоја компанија, по што личните информации на милиони корисници завршуваат во рацете на криминалци.
Штетата ретко се забележува веднаш. Последиците често се појавуваат подоцна, преку трансакции што никој не ги одобрил или преку кориснички профили над кои сопствениците ја изгубиле контролата.
Најголемиот дел од заштитата се заснова на секојдневните навики. Неколку едноставни одлуки можат значително да го намалат ризикот, без потреба од скапи програми.
Лозинки што тешко се погодуваат
При креирањето лозинка треба да се избегнуваат зборови и броеви што сајбер-криминалците лесно можат да ги погодат. Датумот на раѓање е еден од најчестите примери. Подобро е да се користат долги и уникатни лозинки, составени од различни знаци, или долги фрази што тешко се погодуваат.
Постои уште едно важно правило: за секој профил треба да се користи различна лозинка. Ако истата лозинка отвора десетина профили, кражбата на податоци од една платформа може да ги загрози и останатите.
Менаџерите за лозинки помагаат сите лозинки да се чуваат безбедно, без потреба корисникот да ги памети сите.
Дополнителна заштита нуди и двофакторската автентикација, која бара уште една потврда за идентитетот при најавување.
Колку лични информации објавувате на социјалните мрежи?
Речиси секој познава некого што објавува премногу детали од својот живот. Таквите објави не се само прашање на приватност, туку можат да им помогнат и на измамниците да создадат профил на потенцијалната жртва.
Поставките за приватност одредуваат кој може да ги гледа објавите и затоа треба редовно да се проверуваат. Моменталната локација, родниот град, датумот на раѓање и други лични детали може да изгледаат безопасно поединечно. Но, кога ќе се соберат на едно место, можат да им помогнат на измамниците да ги погодат лозинките или да создадат убедлива приказна при лажно претставување како банкарски службеници.
Затоа, избегнувајте јавно да споделувате чувствителни информации, фотографии од документи, детали за патувањата додека сте отсутни од дома и други податоци што можат да се злоупотребат.
Бесплатниот интернет може да има своја цена
Купувањето преку интернет додека чекате во кафуле изгледа како практичен начин да заштедите време. Но, јавните Wi-Fi мрежи не се секогаш добро заштитени и во одредени околности можат да ги изложат корисниците на безбедносни ризици.
Внесувањето податоци од платежна картичка преку сомнителна мрежа носи непотребен ризик. Кога е можно, користете мобилен интернет или проверена мрежа со соодветна заштита. Избегнувајте чувствителни трансакции преку непознати јавни мрежи, особено ако не сте сигурни кој управува со нив.
Дури и кога користите јавен Wi-Fi, проверете дали веб-страницата е вистинска и дали врската е шифрирана.
Пораки што се претставуваат како познати испраќачи
Сајбер-криминалците често испраќаат лажни пораки што изгледаат како официјални известувања од банка, телекомуникациска компанија, државна институција или позната фирма. Логото, боите и начинот на пишување можат да изгледаат убедливо, а пораката обично бара итна реакција.
Сепак, постојат знаци што можат да ја откријат измамата. Адресата на испраќачот може малку да се разликува од вистинската, линкот може да води до сомнителна веб-страница, а пораката може да содржи правописни грешки или неочекувани прилози.
Најбезбедно е да не кликнувате на линкови од сомнителни пораки. Наместо тоа, рачно отворете ја официјалната веб-страница на институцијата или јавете се на официјалниот телефонски број за да проверите дали известувањето е вистинско.
Не споделувајте лозинки, ПИН-кодови или безбедносни кодови за потврда преку пораки или телефонски разговори со непроверени лица. Бидете особено внимателни со барањата за итна уплата или откривање финансиски податоци.
Проверете ја веб-страницата пред да внесете податоци
Пред да внесете лични информации во некој формулар, внимателно проверете ја адресата на веб-страницата.
Адресата што започнува со HTTPS покажува дека врската е шифрирана, но тоа само по себе не гарантира дека страницата е легитимна. И измамничките веб-страници можат да користат ваква заштита.
Проверете дали името на доменот е точно напишано и дали одговара на официјалната страница на компанијата. Измамниците често создаваат копии на вистински веб-страници, менувајќи само една буква или наставката на доменот.
Корисно е официјалните страници на банките и продавниците што редовно ги користите да ги зачувате во обележувачите на прелистувачот и да ги отворате директно од таму.
Заштита што работи во заднина
Антивирусните програми, заштитата од злонамерен софтвер и безбедносните функции на оперативниот систем се важен дел од дигиталната заштита. Тие можат да откријат и блокираат многу закани пред корисникот да забележи дека нешто не е во ред.
Редовното ажурирање на оперативниот систем, прелистувачот и апликациите е исто така важно, бидејќи ажурирањата често поправаат безбедносни пропусти што можат да ги искористат напаѓачите.
Дополнителна заштита претставуваат резервните копии на важните документи и фотографии. Ако уредот биде нападнат или податоците се изгубат, резервната копија може да помогне во нивното обновување.
Навики што се исплатат
Заштитата на личните податоци не бара техничко образование, туку доследност. Силните и различни лозинки, двофакторската автентикација, внимателното објавување информации на социјалните мрежи, претпазливоста при користење јавни мрежи и проверката на испраќачите и веб-страниците можат значително да го намалат ризикот од измами.
Измамниците често сметаат на брзината, невниманието и стравот на корисниците. Кога ќе добиете порака што бара итна реакција, застанете за момент и проверете од каде доаѓа. Не дозволувајте притисокот да ве натера да откриете лични или финансиски податоци.
На интернет, не постои целосна гаранција за безбедност, но со правилни навики и соодветни алатки можете значително да ја намалите можноста вашите податоци да бидат злоупотребени.
