Централниот терен на Ролан Гарос низ годините бил сцена на некои од најнапнатите тениски пресметки – од Иван Лендл и Џон Мекинро, преку Рафаел Надал и Новак Ѓоковиќ, до Карлос Алкарас и Јаник Синер.
Овојпат тенисот му отстапи место на политиката.
На истиот терен, седум водечки кандидати за француски претседател дебатираа за економијата пред претставниците на Medef, најголемата организација на француските работодавци.
Дебатата можеби немаше драматика на финале на Ролан Гарос, но нервозата во публиката беше очигледна.
Причината е едноставна: Франција може да се движи кон претседателска трка каква што нејзиниот бизнис-естаблишмент најмалку посакува.
Марин Ле Пен е напред во анкетите, додека на левицата расте Жан-Лук Меланшон. Меѓу нив се обидува да се пробие поранешниот премиер Едуар Филип, но и тој и Меланшон засега значително заостануваат зад Ле Пен.
Ле Пен ветува заштеди од 125 милијарди евра
Лидерката на Националниот собир тврди дека може значително да го намали францускиот буџетски дефицит, кој минатата година изнесувал 152,5 милијарди евра.
Нејзиниот план предвидува заштеди од 125 милијарди евра.
Меѓу мерките што ги предлага се намалување на францускиот придонес во буџетот на Европската Унија, ограничување на имиграцијата и укинување државни агенции кои ги смета за непотребни, вклучително и дел од институциите поврзани со животната средина.
Ле Пен истовремено ја брани традиционално силната улога на француската држава во економијата.
Според неа, државата има „суштинска улога“ и е дел од „економскиот идентитет“ на Франција.
Таа предлага и намалување на возраста за пензионирање на 62 години – идеја што дел од економистите ја сметаат за неодржлива.
Меланшон сака уште подлабока промена
Ако економските идеи на Ле Пен предизвикуваат сомнеж кај бизнисот, програмата на Жан-Лук Меланшон предизвикува уште поголема загриженост.
Лидерот на радикалната левица се залага за планска економија, повисоки даноци за компаниите и богатите и отпишување на францускиот долг што го поседува Европската централна банка.
Тој сака и возраста за пензионирање да се намали на 60 години.
Едуар Филип, поранешниот премиер на Емануел Макрон и еден од главните претставници на центарот и умерената десница, беше остар.
„Неговите идеи би ме насмеале доколку не беа толку опасни“, рече Филип за предлозите на Меланшон.
Токму подемот на Меланшон создава нова политичка динамика во француските деловни кругови.
Човек кој некогаш беше Марин Ле Пен.
„Ако морам да бирам, би гласала за Марин“
Една претприемачка од автомобилската индустрија, која побарала да остане анонимна, за The Times вели дека луѓето околу неа се навистина исплашени од претстојните избори.
„Мислам дека изборите ќе ја поделат земјата. Пријатели и семејства ќе се скараат. Ќе мора да избегнуваме да разговараме за политика“, вели таа.
Нејзиниот најголем страв е втор круг меѓу Ле Пен и Меланшон.
А доколку навистина мора да избере?
„Тоа би била ужасна ситуација, но ако тоа е изборот, мислам дека би морала да гласам за Марин. Меланшон би бил полош.“
Не е единствената.
„Меланшон е апсолутна опасност“, вели корпоративен адвокат цитиран од британскиот весник.
Тоа не значи дека француската бизнис-заедница одеднаш ја прифатила Ле Пен. Напротив, недовербата кон неа останува голема.
Но, нешто очигледно се менува.
Ле Пен повеќе не е политичкото страшило што беше некогаш
Ова е четврта претседателска кандидатура на Марин Ле Пен.
Во претходните кампањи економијата често беше нејзината најслаба точка. Особено впечатлив беше телевизискиот дуел со Емануел Макрон во 2017 година, кога тој ја нападна нејзината идеја Франција да ја напушти еврозоната.
Во меѓувреме, таа политика е напуштена. Националниот собир повеќе не предлага излегување од еврото, а Ле Пен со години работи на ублажување на радикалниот имиџ на партијата.
„Се гледа дека работела на економската политика и дека станала попрофесионална“, оценува 23-годишниот претприемач Тони Лере.
Еден корпоративен адвокат е повоздржан:
„Ле Пен стана подобра кога станува збор за економијата, иако сè уште не е многу добра.“
Нејзините ставови кон Европската Унија и натаму предизвикуваат сомнеж кај претежно проевропската бизнис-заедница, а критики има и за дел од економските ветувања.
Еден консултант, на пример, нејзиниот предлог за намалување на ДДВ за енергијата и горивата го нарекува „чиста демагогија“.
Истиот соговорник е скептичен и кон ветувањето за драстично ограничување на имиграцијата.
Според него, француската економија едноставно не може да функционира без странските работници кои извршуваат голем дел од работата за која домашниот пазар нема доволно работна сила.
Францускиот центар бара кандидат
Во нормални околности, бизнис-заедницата веројатно би се свртела кон кандидат како Едуар Филип.
Но, поранешниот премиер се соочува со сопствен проблем: мора да се дистанцира од непопуларниот Емануел Макрон, а истовремено да не се откаже целосно од политичкото наследство на владата во која самиот беше премиер.
„Филип влева сигурност, но не сум стопроцентно убеден во неговите одговори“, вели еден од присутните на дебатата.
Тоа остава простор за Ле Пен.
За време на тричасовната дебата таа во неколку наврати доби и аплауз од публиката – нешто што до неодамна би било многу потешко да се замисли на собир на француската деловна елита.
Не затоа што таа целосно ги убедила.
Туку затоа што алтернативата што се појавува од другата страна на политичкиот спектар за многумина изгледа уште понеприфатлива.
Избор меѓу две Франции
Стравот од дуел Ле Пен – Меланшон открива нешто подлабоко од обична изборна математика.
Францускиот политички центар, кој со години му овозможуваше на Емануел Макрон да се претставува како брана меѓу крајната десница и радикалната левица, повеќе не изгледа толку сигурно.
Од едната страна е Ле Пен со националистичка политика, ограничување на имиграцијата, евроскептично наследство и силна државна интервенција.
Од другата е Меланшон со драматично зголемување на државната улога во економијата, повисоки даноци и политики кои бизнис-заедницата ги смета за закана за слободниот пазар.
А меѓу нив е политичкиот центар кој сè уште бара кандидат способен да ги спречи двајцата да стигнат до финалето.
Токму затоа прашањето што сè почесто се поставува во француските деловни кругови не е кого навистина сакаат за претседател.
Туку кого помалку се плашат да го видат во Елисејската палата.
Извор: The Times
