Зголеменото ниво на Ц-реактивниот протеин (CRP) е еден од показателите дека во организмот се одвива воспалителен процес. Неговите вредности може да се зголемат поради инфекции, повреди и различни здравствени состојби.
Иако исхраната не може да ја замени соодветната медицинска терапија, одредени намирници можат да придонесат за намалување на хроничните воспалителни процеси и зачувување на здравјето.
Особено се издвојуваат намирниците богати со омега-3 масни киселини, антиоксиданси и растителни влакна. Нивното редовно консумирање може позитивно да влијае врз здравјето на срцето, крвните садови и цревата, а одредени истражувања укажуваат и на поврзаност меѓу некои начини на исхрана и пониските вредности на CRP.
Што е CRP и зошто е важен?
Ц-реактивниот протеин (CRP) е протеин што го произведува црниот дроб како одговор на воспаление, инфекција или оштетување на ткивото.
Зголемените вредности може да укажуваат на различни здравствени проблеми, но самиот резултат не е доволен за да се утврди причината за воспалението.
Долготрајно зголемените показатели на воспаление се поврзуваат со зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања, дијабетес тип 2 и други хронични состојби. Поради тоа, сè поголемо внимание се посветува на исхраната што може да придонесе за намалување на хроничните воспалителни процеси.
Масна риба
Лососот, скушата, сардините и харингата се меѓу намирниците што особено се препорачуваат поради нивната хранлива вредност.
Овие видови риба се богати со омега-3 масни киселини, кои учествуваат во регулирањето на воспалителните процеси во организмот.
За оние што не јадат риба, добри растителни извори на омега-3 масни киселини се лененото семе, чиа-семето и оревите.
Зелен лиснат зеленчук
Спанаќот, блитвата, кељот, брокулата и карфиолот содржат витамини, минерали, растителни влакна и антиоксиданси што придонесуваат за зачувување на здравјето.
Особено внимание привлекува сулфорафанот, соединение присутно во некои видови зеленчук од семејството зелки, кое се истражува поради неговото можно влијание врз воспалителните процеси.
Редовното консумирање разновиден зеленчук е важен дел од урамнотежената исхрана.
Бобичесто овошје
Боровинките, малините, капините и јагодите се богати со антиоксиданси, меѓу кои се и антоцијаните – растителни пигменти што им ја даваат карактеристичната боја.
Овие соединенија помагаат во заштитата на клетките од оксидативен стрес, а консумирањето бобичесто овошје се поврзува со позитивни ефекти врз одредени показатели на здравјето.
Маслиново масло
Екстра девственото маслиново масло е една од основните намирници во медитеранската исхрана.
Тоа содржи олеокантал, природно соединение со противвоспалителни својства, како и мононезаситени масни киселини.
Редовната употреба на маслиново масло, особено како замена за мастите богати со заситени масни киселини, може да придонесе за подобро здравје на срцето и крвните садови.
Јаткасти плодови и мешунки
Бадемите, оревите и лешниците, како и гравот, леќата и наутот, се добри извори на растителни влакна, минерали и други корисни хранливи материи.
Овие намирници придонесуваат за здравјето на цревниот микробиом, кој има важна улога во функционирањето на имунолошкиот систем и регулирањето на воспалителните процеси.
Куркума и ѓумбир
Меѓу зачините што се истражуваат поради нивното можно противвоспалително дејство се издвојуваат куркумата и ѓумбирот.
Куркумата содржи куркумин, додека ѓумбирот содржи соединенија познати како ѓингероли. Сепак, количините што вообичаено се користат во секојдневната исхрана не треба да се изедначуваат со дозите испитувани во клиничките истражувања.
Која храна треба да се ограничи?
Покрај изборот на корисни намирници, важно е да се обрне внимание и на храната што се консумира во големи количества.
Се препорачува ограничување на:
Засладените пијалаци и храната со многу додаден шеќер.
Индустриски преработената храна со неповолен нутритивен состав.
Трансмастите.
Преработеното месо.
Прекумерните количества рафинирани јаглехидрати.
Алкохолот.
Наместо тоа, предност треба да им се даде на зеленчукот, овошјето, интегралните житарки, рибата, мешунките и квалитетните растителни масла.
Може ли исхраната навистина да го намали CRP?
Одредени начини на исхрана, особено медитеранската исхрана, во истражувањата се поврзуваат со пониски вредности на некои показатели на хронично воспаление.
Сепак, ниту една поединечна намирница не може сигурно и брзо да го намали покачениот CRP.
Важно е да се знае дека CRP може да биде покачен поради бактериски и вирусни инфекции, автоимуни заболувања и други состојби што бараат медицинска процена.
Затоа, при покачени вредности на CRP не треба да се потпирате само на промените во исхраната. Потребно е, во консултација со лекар, да се утврди причината за покачувањето и да се одреди соодветниот третман.
