Промената на времето може да влијае врз сонот, расположението и нивото на енергија, а некои истражувања укажуваат дека жените би можеле да ги почувствуваат овие промени поизразено од мажите.
Причините се поврзани со биолошкиот часовник, хормоните, но и со секојдневните обврски, пишува N1.
Дополнителен проблем во зимските месеци е намалената изложеност на дневна светлина. Дури 72 отсто од жените ги менуваат своите навики за активности на отворено во текот на зимата поради безбедносни причини, што дополнително ја нагласува важноста на периодот во кој деновите стануваат пократки.
Оваа година, преминот кон зимско сметање на времето е закажан за недела, 25 октомври, кога часовниците се поместуваат еден час наназад.
Дали промената на времето повеќе влијае врз жените?
Човечкото тело функционира според внатрешен 24-часовен часовник, познат како циркадијален ритам. Тој помага во регулирањето на спиењето и будноста, телесната температура и лачењето хормони. Природната светлина е еден од главните сигнали што го одржуваат овој ритам усогласен со околината.
Кога часовниците се поместуваат наназад, биолошкиот часовник не се приспособува веднаш, па привремено може да дојде до нарушување на вообичаениот ритам. Според д-р Хелен О’Нил, повеќето луѓе повторно се приспособуваат во рок од една недела, но намалената вечерна светлина во зимскиот период може да има подолготрајно влијание.
Истражувањата покажуваат дека внатрешниот биолошки часовник кај жените во просек функционира нешто порано отколку кај мажите. Тоа значи дека жените може да имаат поголема склоност кон порано легнување и порано будење.
Сепак, не може да се заклучи дека сите жени се почувствителни на промената на времето. Хормоналните промени во текот на менструалниот циклус, бременоста и перименопаузата можат да влијаат врз сонот, додека општествените фактори исто така играат важна улога. Жените често преземаат поголем дел од обврските за грижа за другите и почесто се будат во текот на ноќта, што може да доведе до испрекинат сон.
Како пократките денови влијаат врз женските хормони?
Циркадијалниот ритам е поврзан со репродуктивните хормони, меѓу кои естрогенот, лутеинизирачкиот хормон (LH) и фоликулостимулирачкиот хормон (FSH). Овие хормони имаат важна улога во развојот на јајце-клетките и овулацијата.
Промените во должината и квалитетот на сонот можат да влијаат врз хормоналните процеси, но експертите нагласуваат дека нема доволно докази оти самото поместување на часовникот за еден час наназад предизвикува значителни промени во нивото на хормоните.
Намалената изложеност на природна светлина може да влијае и врз времето на лачење на мелатонинот, хормон кој помага во регулирањето на сонот. Како резултат на тоа, некои луѓе може да забележат промени во енергијата и расположението.
Може ли промената на времето да влијае врз менструацијата и расположението?
Недоволниот или неквалитетниот сон може да влијае врз концентрацијата, расположението, енергијата и способноста за справување со стресот. Кај жените со предменструален синдром (ПМС) или предменструално дисфорично нарушување (ПМДН), нарушениот сон може да ја отежне контролата на симптомите, како што се раздразливоста, заморот и чувството на ментална исцрпеност.
Пократките денови и помалата изложеност на дневна светлина исто така можат да придонесат за промени во расположението и мотивацијата. Затоа, намалената желба за физичка активност во зимскиот период не мора да биде поврзана само со студеното време.
Сепак, важно е да се направи разлика меѓу долготрајните нарушувања на спиењето и еднократното поместување на часовникот. Нема доволно докази дека самата промена на времето предизвикува менструални нарушувања.
Зошто жените во менопауза може да ги почувствуваат промените поизразено?
Кај жените во перименопауза и менопауза, симптомите како топли бранови, ноќно потење и често будење веќе можат да го нарушат ноќниот одмор. Намаленото количество дневна светлина и промените во секојдневната рутина може дополнително да го отежнат одржувањето на редовен ритам на спиење.
Промените во нивото на прогестерон и естроген можат да придонесат за нарушувања на сонот, а пократките денови кај некои жени дополнително влијаат врз расположението.
Поради тоа, поместувањето на часовникот не мора да биде директна причина за овие симптоми, но може да претставува дополнителен предизвик за жените кои веќе имаат проблеми со спиењето.
Како полесно да се приспособите на зимското сметање на времето?
Експертите советуваат неколку едноставни навики што можат да помогнат во одржувањето на здравиот ритам на спиење.
Изложувајте се на утринска светлина. Обидете се да поминете време на отворено набргу по будењето. Утринската светлина му помага на организмот да го усогласи биолошкиот часовник со дневниот ритам.
Одржувајте редовен распоред за спиење. Легнувајте и станувајте приближно во исто време секој ден. Ограничете го внесувањето кофеин и алкохол во доцните часови, особено ако веќе имате проблеми со сонот.
Внимавајте на внесот на витамин Д. Во текот на зимата, намалената изложеност на сончева светлина може да го отежне создавањето доволно витамин Д во организмот. Британската Национална здравствена служба (NHS) препорачува возрасните да размислат за дневен додаток од 10 микрограми витамин Д во периодот од октомври до март. Потребите и соодветната доза може да зависат од индивидуалните околности.
Ако проблемите со спиењето, лошото расположение или симптомите на менопауза го попречуваат секојдневниот живот, препорачливо е да се консултирате со лекар.
Иако поместувањето на часовникот за еден час најчесто предизвикува само привремено нарушување на ритамот, редовниот сон, утринската светлина и здравите секојдневни навики можат да помогнат полесно да се преброди преминот кон зимскиот период.
