Иако срцето има свој Светски ден, ние треба да го чуваме секој ден, а не само тогаш кога ќе се појави проблем, бидејќи најдобрата кардиохирургија е онаа што никогаш не мора да се изврши…
Доктор Марјан Шокаровски, кардиохирург, за Репер.мк, вели дека не треба да се чека срцето да го „каже“ проблемот. Советот од него, кој секој треба да го прифати гласи: Измерете си го притисокот, оставете ја цигарата, прошетајте денес. Мали чекори, секој ден, прават голема разлика!
Како да го заштитиме срцето, на што предупредувате?
Основата е едноставна: редовно движење, барем 30 минути брзо одење повеќето денови во неделата, исхрана со повеќе зеленчук, овошје, риба и маслиново масло, а помалку сол, шеќер и преработена храна, како и одржување здрава телесна тежина. Посебно предупредувам за „тивките непријатели“: висок крвен притисок, висок холестерол и шеќерна болест. Со години можат да немаат никакви симптоми, а постојано ги оштетуваат крвните садови. Затоа секој возрасен треба да си ги знае своите бројки: притисок, холестерол и шеќер.
Кои навики треба да се исфрлат за да го зачуваме кардиоваскуларното здравје?
На прво место е пушењето, во секаква форма. Тоа е најголемиот фактор на ризик кој целосно можеме да го отстраниме. Потоа доаѓаат прекумерниот алкохол, седентарниот начин на живот, премногу сол и брза храна, како и хроничниот недостаток на сон. Не смееме да го потценуваме ниту стресот. Долготрајниот стрес го крева притисокот и често води до други лоши навики. Во мојата пракса гледам пациенти на операционата маса во 40-тите години, а кај многу од нив оваа приказна почнала токму со овие навики.
Какво е влијанието на класичните и електронските цигари?
Електронските цигари не се безопасна алтернатива, иако често така се рекламираат. Повеќето содржат никотин, а тој го забрзува пулсот, го крева крвниот притисок и ги стеснува крвните садови. Истражувањата покажуваат и оштетување на внатрешниот ѕид на крвните садови, како и оксидативен стрес. Тоа се токму механизмите што водат кон атеросклероза. Долгорочните последици сѐ уште се проучуваат, но досегашните податоци не се охрабрувачки. Особено сум загрижен за младите, кај кои електронските цигари често се влезна врата кон зависност од никотин. Најлошата комбинација е „двојната употреба“, односно и класични и електронски цигари. Мојот совет како кардиохирург е јасен: најдобро за срцето е целосно без никотин.
Кога треба граѓаните да се јават на лекар за да не биде предоцна?
Итно, без чекање, треба да се јавите на 194 или 112 во следниве случаи:
болка, стегање или притисок во градите што трае подолго од неколку минути, особено ако се шири кон левата рака, вратот, вилицата или грбот; ненадеен недостиг на воздух, ладна пот, гадење или слабост; ненадејна слабост на едната страна од телото, искривена уста или отежнат говор. Кај инфарктот важи правилото „времето е мускул“. Секоја изгубена минута значи изгубено срцево ткиво. Јас апелирам и за навремени прегледи. Засилен замор, отоци на нозете, нерегуларно чукање на срцето, недостиг на воздух при напор што порано не сте го имале: ова се знаци за преглед кај лекар, без одложување. Луѓето над 40 години, а особено оние со семејна историја на срцеви болести, треба да прават редовни превентивни прегледи.
Ако треба да испратите само една порака до сите, која би била таа?
Не чекајте срцето да ви го „каже“ проблемот. Најдобрата кардиохирургија е онаа што никогаш не мора да се изврши. Измерете си го притисокот, оставете ја цигарата, прошетајте денес. Мали чекори, секој ден, прават голема разлика, потенцира кардиохирургот Шокаровски за РЕПЕР.
